سونا خشک و سونا بخار هر دو به صورت اتاقکهایی تعریف میشوند که با دستگاهی به نام هیتر گرم شده و نشستن یا دراز کشیدن در آنها برای سلامتی جسم و ذهن مفید است. اما در عمل، این دو تفاوتهای قابل توجهی با هم دارند که در ادامه به بررسی دقیق آنها و تجهیزات سونا و هیتر سونا خشک میپردازیم.
منبع گرما
دستگاه بخارساز سونا بخار، دستگاهی که موجب گرم شدن فضای سونا میشود. بخار ساز سونا که در محفظه یا کابینی خارج از اتاق سونا قرار میگیرد، آب را به نقطهی جوش میرساند و آن را به بخار تبدیل میکند. بخار آب از طریق خروجی بخار در اتاق سونا پخش میشود. در سالهای اخیر، بخارسازهای برقی جایگزین دیگ بخار شدهاند چراکه جانمایی، نصب و نگهداری از آنها بسیار سادهتر از دیگهای بخار بوده و سطح ایمنی و راندمان حرارتی آنها نیز بالاتر است.
هیتر سونا خشک، سنگهای چیده شده روی هیتر را گرم میکند و گرمای ساتع شده از سنگها، باعث ایجاد حرارتی یکنواخت در اتاق “سونا” میشود. این هیترها، انواع مختلفی دارند؛ از هیترهای هیزمی گرفته تا انواع گازی، برقی و مادون قرمز. در سالهای اخیر، هیترهای برقی به پرطرفدارترین نوع هیتر تبدیل شدهاند چراکه نصب این هیترها و استفاده از آنها بسیار آسان و ایمن است.
دما و رطوبت اتاق سونا
اتاقهای سونا بخار، دریچهای برای خروج هوا ندارند تا سطح رطوبت به ۱۰۰٪ برسد. از آنجا که رطوبت از تعریق جلوگیری میکند، افراد در سونا بخار نسبت به سونا خشک بیشتر احساس گرما میکنند. اما در عمل، سونا خشک گرمتر است و دمای سونا بخار حداکثر به ۴۰ تا ۵۰ درجه سانتیگراد میرسد.
درجهی حرارت در سونا خشک به ۶۰ تا ۹۰ درجه سانتی گراد میرسد. میزان رطوبت در سونا خشک بسیار پایین (درحدود ۵ تا ۳۰ درصد) است. میتوان با پاشیدن آب به سنگهای چیده شده روی هیتر، رطوبت را افزایش داد اما میزان رطوبت هرگز به رطوبت اتاق سونا بخار نمیرسد. برای اینکار از ست ملاقه و سطل یا سیستم دوزینگ اتوماتیک آب و اسانس استفاده میشود. اغلب در مجاورت هیتر سونا خشک، دریچهای برای تهویه هوا و خارج کردن رطوبت تعبیه میشود تا هوای اتاق تا حد امکان خشک باقی بماند.از آنجا که اتاقهای “سونا” بخار باید رطوبت را حفظ کنند، دیوارهها، کف و پلههای آنها از کاشی، سنگ، شیشه یا پلاستیک ساخته میشوند چراکه این متریال، رطوبت را جذب نمیکنند.
اتاقهای سونا خشک از چوب درختانی همچون صنوبر، کاج و سرو ساخته میشوند. چوب قادر است با جذب رطوبت بیش از حد هوا، محیط را کاملاً خشک نگه دارد تا دمای اتاق تا حد مطلوب بالا برود.
ساخت اتاق سونا
از آنجا که سونا بخار نیازمند مجرای فاضلاب است، معمولاً فضایی که به عنوان حمام استفاده میشده را به اتاق سونا بخار تبدیل میکنند. اینکار به همین سادگی نیست و سقف، کف و دیوارهها باید به خوبی عایقبندی شوند. همچنین اتاق سونا بخار باید سیستم تهویهی بسیار کارآمدی داشته باشد تا اطمینان حاصل شود که بخار آب صدمهای به اتاقهای مجاور وارد نمیکند.
نصب اتاق سونا خشک بسیار آسانتر از سونا بخار است. برای این منظور فقط کافی که محلی را در نظر بگیرید و اتاق سونای پیش ساخته را در آن نصب کنید. البته باید از قبل برقکار بیاورید تا سیمکشی مورد نیاز (برای هیتر، کنترل پنل یا چراغ سونا) را برایتان انجام دهد.
تمیز کردن اتاق سونا
یکی دیگر از دلایل انتخاب کاشی، سنگ، شیشه یا پلاستیک برای اتاقهای سونا بخار این است که این متریال به آسانی تمیز میشوند. اگر سطوح سونا بخار به طور مرتب تمیز نشود، احتمال رشد کپک و باکتری به دلیل رطوبت شدید بسیار بالاست. برای تمیز کردن این سطوح میتوانید از شویندههایی استفاده کنید که مخصوص حمام هستند.
تمیز نگه داشتن سونا خشک آسانتر است چراکه هوای داخل اتاق سونا، خشک است و همین امر، امکان رشد کپک و باکتری را به شدت پایین میآورد. لازم است که سطوح چوبی سونا را تقریباً هر شش تا دوازده ماه یکبار با روغن مخصوص بپوشانید تا در برابر حرارت از چوب محافظت شود. کنترل آفات هم یکی دیگر از مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد. برای تمیز کردن سطوح چوبی میتوانید از تمیزکنندههای مخصوص یا مخلوطی از آب و جوش شیرین استفاده کنید.